Belasting op beleggen in box 3 (2026): zo werkt de vermogensheffing

• 01In 2026 betaalt u belasting over een forfaitair rendement van 6,00% op beleggingen, met een tarief van 36%. Het heffingsvrij vermogen is €59.357 per persoon (€118.714 met fiscaal partner).
• 02Aandelen, ETF's en crypto vallen samen in dezelfde box 3-categorie 'overige bezittingen'. De waarde op 1 januari (peildatum) telt.
• 03Was uw werkelijke rendement lager dan het forfait? Via de tegenbewijsregeling kunt u belasting terugvragen.
• 04Vanaf 2028 wil het kabinet overstappen op heffing over werkelijk rendement; dit wetsvoorstel ligt nog bij de Eerste Kamer.

Hoe de box 3-heffing in 2026 werkt

Box 3 is de heffing over uw vermogen: spaargeld, beleggingen, een tweede woning en schulden. Beleggingen in aandelen, ETF's en crypto vallen onder de categorie 'overige bezittingen'. De peildatum is 1 januari 2026: de Belastingdienst kijkt naar de waarde van uw bezittingen op die ene dag, niet naar het verloop gedurende het jaar. In 2026 betaalt u geen belasting over uw werkelijke winst, maar over een forfaitair (fictief) rendement dat de wetgever per vermogenssoort vaststelt. Voor beleggingen is dat 6,00% (definitief). Voor banktegoeden geldt 1,28% en voor schulden 2,70%, beide nog voorlopig; de definitieve percentages worden begin 2027 vastgesteld op basis van de werkelijke gemiddelde rente. Over het berekende forfaitaire inkomen betaalt u 36% belasting. Een voorbeeld: met €100.000 aan ETF's en geen schulden is uw belastbare grondslag €100.000 min €59.357 heffingsvrij vermogen, dus €40.643. Daarover rekent de fiscus 6,00% forfaitair rendement (€2.438), waarover u 36% betaalt: ongeveer €878. Dit systeem heet de Overbruggingswet.

Het heffingsvrij vermogen in 2026: €59.357

Iedereen heeft een heffingsvrij vermogen: het deel van uw vermogen waarover u geen box 3-belasting betaalt. In 2026 is dat €59.357 per persoon. Heeft u een fiscaal partner, dan telt het samen op tot €118.714 voor jullie gezamenlijke vermogen. Het heffingsvrij vermogen geldt voor uw hele box 3-vermogen samen, dus spaargeld plus beleggingen plus crypto min schulden, niet per categorie apart. Wie precies €59.357 of minder aan box 3-vermogen heeft, betaalt dus niets. Belangrijk: de drempel werkt op de totale grondslag. Heeft u €40.000 spaargeld en €30.000 aan aandelen, dan is uw vermogen €70.000 en betaalt u over €10.643 boven de vrijstelling. Fiscaal partners mogen de gezamenlijke grondslag vrij verdelen in de aangifte, wat soms gunstig uitpakt omdat sparen (1,28%) lager wordt belast dan beleggen (6,00%). Houd er rekening mee dat schulden pas meetellen boven een drempel van €3.800 per persoon (€7.600 met partner).

Aandelen, ETF's en crypto: één categorie, samen geteld

Voor box 3 maakt het in 2026 niet uit of u in losse aandelen, ETF's of crypto belegt: alles valt onder 'overige bezittingen' en wordt belast tegen hetzelfde forfait van 6,00%. De waarde van uw aandelen bij DEGIRO of Scalable Capital, uw ETF-portefeuille en uw crypto bij Bitvavo of Kraken worden op 1 januari opgeteld tot één grondslag. Crypto waardeert u tegen de koers op de peildatum, omgerekend naar euro. Een veelgemaakte fout is denken dat crypto buiten de belasting valt: dat is onjuist, ook digitale activa horen in box 3. Let op de peildatum-arbitrage-regeling: verschuift u rond 1 januari geld tussen spaargeld en beleggingen om belasting te besparen, dan kan de fiscus dat onder voorwaarden corrigeren wanneer de verschuiving korter dan drie maanden duurt. Voor de categoriespecifieke details, zoals dividendbelasting bij aandelen of het waarderen van staking-opbrengsten bij crypto, verwijzen we naar onze aparte guides 'belasting-aandelen-box-3' en 'belasting-crypto-nederland'.

Tegenbewijsregeling: minder betalen bij een laag rendement

Het forfait van 6,00% kan flink hoger uitvallen dan uw werkelijke rendement, bijvoorbeeld in een jaar waarin de beurs daalt of uw crypto in waarde keldert. Na meerdere arresten van de Hoge Raad geldt daarom de tegenbewijsregeling: kunt u aantonen dat uw werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire, dan betaalt u belasting over dat lagere, werkelijke rendement. Werkelijk rendement omvat hier zowel directe opbrengsten (rente, dividend) als de waardeontwikkeling van uw bezittingen gedurende het jaar, dus ook ongerealiseerde koerswinst en -verlies. Vanaf belastingjaar 2025 (aangifte in 2026) is de tegenbewijsregeling geïntegreerd in de reguliere aangifte via Mijn Belastingdienst; een apart formulier is niet meer nodig. U moet uw werkelijke rendement zelf onderbouwen met bewijs zoals jaaroverzichten van uw broker en exchange. Houd er rekening mee dat u het totale werkelijke rendement over al uw box 3-bezittingen samen moet berekenen, niet alleen over de verliesgevende post. De regeling is dus vooral interessant in een slecht beleggingsjaar.

De overgang naar werkelijk rendement (gepland 2028)

De Overbruggingswet is een tijdelijke oplossing. Het kabinet wil per 1 januari 2028 overstappen op een stelsel waarin u belasting betaalt over uw werkelijke rendement in plaats van een forfait. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 op 12 februari 2026 aan; de Eerste Kamer moet nog instemmen, en de minister van Financiën heeft aangegeven dat aanpassingen mogelijk nodig zijn. Onder het voorgestelde stelsel wordt voor de meeste beleggingen, waaronder beursgenoteerde aandelen, ETF's en crypto, een vermogensaanwasbelasting de hoofdregel: u betaalt jaarlijks over zowel directe opbrengsten (rente, dividend) als de waardeontwikkeling, ook als u niet verkocht heeft. Voor vastgoed en bepaalde niet-beursgenoteerde aandelen geldt een vermogenswinstbelasting, waarbij pas wordt afgerekend bij verkoop. De ingangsdatum van 2028 is gepland, niet definitief: de planning is al meerdere keren verschoven. Volg de officiele berichtgeving van de Rijksoverheid voor de actuele stand.

Praktische gevolgen voor uw broker- en exchange-keuze

De box 3-heffing staat los van uw broker: of u nu bij Scalable Capital, DEGIRO, Trade Republic of Bitvavo belegt, fiscaal telt alleen de totale waarde op de peildatum. Toch zijn er praktische verschillen. Brokers met goede, in euro opgestelde jaaroverzichten maken zowel uw aangifte als een eventueel beroep op de tegenbewijsregeling eenvoudiger. Bij crypto-exchanges is een duidelijk, downloadbaar transactie- en koersoverzicht extra waardevol omdat u de waarde per 1 januari moet onderbouwen. Let ook op dat de toekomstige vermogensaanwasbelasting (gepland 2028) jaarlijkse heffing over ongerealiseerde winst betekent: dan wordt een transparante rapportage van uw broker over de jaarlijkse waardeontwikkeling nog belangrijker. De heffing zelf verandert niets aan wat een goede broker is op het gebied van kosten en vergunning (AFM, BaFin, MiCA), maar fiscale administratie is een reeel selectiecriterium. Dit is geen belastingadvies; laat uw specifieke situatie zo nodig toetsen door een fiscalist.